Mùa đông ở Hàn Quốc, nhiệt độ ban đêm thường xuống rất thấp, và đồng hồ nước (수도계량기) cùng đường ống là nơi dễ đóng băng nhất. Nước đóng băng nở ra, có thể làm nứt kính đồng hồ hoặc vỡ ống. Người thuê nhà, nhất là ở chung cư hành lang (복도식 아파트), nhà liền kề và nhà ở tầng thấp, nên chuẩn bị trước.
Hiện tượng này gọi tiếng Hàn là 동파 (dongpa), nghĩa là "vỡ do đóng băng".
Khi nào dễ bị đóng băng?
Theo Thành phố Seoul, nguy cơ tăng khi nhiệt độ ở dưới -10°C liên tục từ 2 ngày trở lên, và tăng mạnh khi xuống dưới -15°C. Mùa đông 2021–2022, Seoul ghi nhận 3.621 vụ đồng hồ nước bị đóng băng. Nguyên nhân gồm:
- 67,7% do giữ ấm kém.
- 24% do chủ nhà vắng lâu ngày.
- 6,5% do đồng hồ bị hở, lộ ra ngoài.
Vì vậy hai việc quan trọng nhất là giữ ấm tốt và không để nước đứng yên khi trời quá lạnh.
Cách phòng tránh
Thành phố Seoul tóm tắt thành ba nguyên tắc: lấp đầy, mở vòi, rã đông từ từ.
- Lấp đầy hộp đồng hồ: nhét vật liệu giữ ấm khô như xốp bóng khí, quần áo cũ hay báo vào hộp đồng hồ nước, bịt kín khe hở nơi ống đi vào, rồi đậy nắp và phủ thêm một tấm nilon rộng.
- Mở vòi nhỏ giọt khi trời cực lạnh hoặc đi vắng lâu: nước chảy sẽ khó đóng băng. Mẹo kiểm tra theo hướng dẫn Seoul: khi từ 0 đến -10°C, vòi nên đầy một cốc giấy trong khoảng 45 giây; khi dưới -10°C, khoảng 33 giây. Bạn có thể hứng nước này để tưới cây hoặc lau nhà.
- Đừng để đồng hồ hở: nếu hộp đồng hồ bị nứt, lệch hoặc mất nắp, hãy báo ngay với chủ nhà hoặc ban quản lý.
Bên cạnh đó, vài thói quen chung giúp ích (đây là lời khuyên thông thường, không nằm trong tài liệu của Seoul): khi đi vắng nên để lò sưởi/nồi hơi ở chế độ vắng nhà (외출) thay vì tắt hẳn, và mở cửa tủ dưới bồn rửa cho hơi ấm vào các đường ống nằm sát tường ngoài.
Minh họa: bọc cách nhiệt cho hộp đồng hồ nước (hình vẽ gốc của Cẩm Nang Hàn Quốc).
Nếu đồng hồ hoặc ống đã bị đóng băng
- Rã đông từ từ: quấn khăn ấm ẩm hoặc dùng nước ấm, rồi tăng dần độ ấm. Có thể dùng máy sấy tóc ở mức ấm.
- Không dùng nước nóng quá 50°C: nước quá nóng có thể làm hỏng đồng hồ và phải thay mới.
- Không dùng lửa trực tiếp (đây là nguyên tắc an toàn chung): dễ gây cháy và làm hỏng ống.
- Kính đồng hồ phồng hoặc nứt? Đó là dấu hiệu đã vỡ. Hãy khóa van nước nếu bạn biết vị trí, rồi báo sự cố.
Ảnh: vòi nước bị đóng băng, nước chảy ra đông thành cột băng (ảnh do quản trị viên cung cấp).
Báo sự cố cho ai?
Theo Thành phố Seoul, bạn có thể báo bằng một trong ba cách:
- Tổng đài Dasan Call Center: 120 (gọi từ trong Seoul; ở thành phố khác, số có thể khác).
- Chatbot KakaoTalk "아리수톡" (Arisu Talk).
- Văn phòng cấp nước khu vực (관할 수도사업소).
Nếu bạn thuê nhà hoặc ở chung cư, hãy báo cho ban quản lý (관리사무소) hoặc chủ nhà trước, vì họ thường phụ trách đồng hồ và biết nơi liên hệ.
Ai trả tiền thay đồng hồ?
Theo quy định mới của Seoul (áp dụng từ năm 2022), nếu đồng hồ hỏng chỉ do thời tiết lạnh, thành phố thay miễn phí. Nhưng nếu đồng hồ không được giữ ấm hoặc hộp bảo vệ bị hỏng, bị hở, hay lệch, người dùng phải trả toàn bộ phí. Với đồng hồ hộ gia đình cỡ 15mm, ví dụ chi phí khoảng 41.000 won (27.000 won tiền đồng hồ cộng 14.000 won tiền lắp). Vì vậy việc giữ ấm đúng cách không chỉ tránh bị mất nước mà còn tránh bị tính phí.
Các thành phố khác (Busan, Incheon, Gyeonggi...) có thể có quy định và số điện thoại riêng. Hãy hỏi văn phòng cấp nước của địa phương bạn.
Tóm tắt nhanh
- Dưới -10°C kéo dài 2 ngày trở lên là lúc cần đề phòng.
- Giữ ấm hộp đồng hồ và mở vòi nhỏ giọt khi trời rất lạnh hoặc đi vắng.
- Rã đông bằng nước ấm (dưới 50°C), không dùng nước sôi hay lửa.
- Báo sự cố cho ban quản lý hoặc số 120 (Seoul).
Lưu ý: thông tin ở trên chủ yếu theo hướng dẫn của Thành phố Seoul. Quy định và chi phí có thể thay đổi, hãy đối chiếu với cơ quan cấp nước nơi bạn ở.
Nguồn tham khảo: Thành phố Seoul, "수도계량기 동파 예방법 3가지…올해부터 수리비 지원" (9/11/2022); WikiTree, "본격 한파 시작…수도계량기 동파 예방·대처·신고법 총정리" (8/1/2025). Bài viết tiếng Việt do Cẩm Nang Hàn Quốc tổng hợp.
